Nieuwsbrief september
Lees hieronder nieuwsbrief van september 2026Hieronder treft u onze laatste nieuwsbrief. Wilt u als eerste op de hoogte zijn van het laatste nieuws? Schrijf u dan onderaan deze pagina in voor onze nieuwsbrief.
Vereniging Juridische Kwaliteitszorg
Nr. 6 | Jaargang 2026 | Editie september
Wil je ook een bijdrage leveren in de vorm van een artikel, blog of het delen van een evenement? Stuur dan vooral een mailtje naar info@vjk.nl en we plaatsen het op onze kanalen.
Save the date: najaarsbijeenkomst en ALV
Zet snel donderdag 12 november in je agenda, want dan is het weer tijd voor onze najaarsbijeenkomst met als thema: ‘Gemeenten, Europees recht en mensenrechten’. Het belooft een interessante bijeenkomst te worden met sprekers als Prof. dr. Rick Lawson (voorzitter bij het College voor de Rechten van de Mens) en Mr. Rob Widdershoven, voormalig hoogleraar Europees bestuursrecht aan de Universiteit Utrecht en huidig staatsraad advocaat-generaal bij de Raad van State. Net zoals vorig jaar combineren we onze najaarsbijeenkomst met de Algemene Ledenvergadering (ALV). Behandeld worden onder andere de jaarrekening 2025 en de begroting 2027.
Bijdrage podcast ‘de AI-ambtenaar’ VJK-bestuurslid Mirjam van der Sluis
🎙️ Podcasttip ‘De AI-Ambtenaar’ Recht in je Oor met als eerste gast VJK-bestuurslid Mirjam van der Sluis.
Mirjam van der Sluis is manager van de afdeling Staf en Innovatie bij Juridisch Bureau, gemeente Amsterdam. Winnaar van de Gouden Zandloper in 2022. Haar team bouwt AI tools voor de bezwaarbehandeling van Amsterdammers. Eentje helpt burgers inschatten of hun bezwaar kans van slagen heeft. Een andere schrijft conceptbeslissingen op bezwaarschriften. En dan is er de database met vijftigduizend bezwaarzaken waarin juristen nu in één minuut vinden waar ze voorheen twintig minuten naar zochten.
Maar het mooiste moment in de aflevering is wanneer Van der Sluis vertelt hoe het begon. Haar eerste reactie van haar leidinggevende toen ze zei dat AI impact ging hebben? “Letterlijk: hou je mond. Want mensen schrikken ervan.” Ze hield haar mond. Even. Toen ging ze het netwerk in, organiseerde congressen, nodigde experts uit, en overtuigde haar management team stap voor stap. “Durven en doen,” zegt ze. “Dat mag vaak veel meer dan je denkt.”
Opleiding: ‘Gemeenten: grensbewakers van een democratische rechtsstaat. Opleiden in rechtsstatelijk denken en doen’
Hoe versterken gemeentejuristen de belofte van de rechtsstaat in hun dagelijkse praktijk?
Voor een aanzienlijke groep burgers wordt de belofte van de rechtsstaat niet waargemaakt. Dat stelt de Staatscommissie Rechtsstaat in haar rapport uit 2024. Juist gemeenten, als eerste overheid, staan in de frontlinie waar rechtsstatelijke beginselen concreet vorm krijgen. Wat betekent dit voor de rol en verantwoordelijkheid van gemeentejuristen? En hoe kun je rechtsstatelijk denken structureel verankeren in beleid, uitvoering en juridische advisering?
Daarom deze opleiding
Met de opleiding ‘Gemeenten: grensbewakers van een democratische rechtsstaat. Opleiden in rechtsstatelijk denken en doen’ wordt op voorgaande vragen ingegaan. U draagt met deze opleiding persoonlijk bij aan de kwaliteit van het lokaal bestuur en aan een rechtsstaat die haar belofte waarmaakt.
De opleiding versterkt kennis én vaardigheden. U werkt aan de toepassing van de kernbeginselen van de rechtsstaat, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, het balanceren tussen individuele en algemene belangen, het omgaan met politieke druk en het helder communiceren met burgers. Na afronding beschikt u over actuele kennis en praktische handvatten om de juridische kwaliteit van het lokaal bestuur te versterken.
Programma
Gemeentejuristen kunnen kosteloos deelnemen aan deze opleiding. De opleiding bestaat uit twee webinars van elk één uur; deze vormen de voorbereiding op de cursusdagen. Vervolgens neemt u deel aan twee cursusdagen op locatie. De opleiding wordt op meerdere locaties in het land aangeboden.
Er zijn op sommige van deze locaties nog plaatsen beschikbaar
Omgevingsrecht
Het omgevingsplan ontwikkelen is een complexe opgave. Op 1 januari 2032 loopt de transitieperiode af en moeten gemeenten een omgevingsplan hebben, die voldoet aan de eisen die de Omgevingswet daarover stelt. Om hierbij te ondersteunen brengt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) samen met het Informatiepunt leefomgeving (IPLO) zoveel mogelijk informatie bij elkaar en worden hulpmiddelen ontwikkeld.
De VNG heeft in juni het eerste deel van de ‘Handreiking systematiek van het omgevingsplan’ uitgebracht, waarin de juridische kant en technische kant in samenhang wordt besproken. Er wordt bijvoorbeeld informatie gegeven over onderwerpen, zoals activiteiten en functies en systematiek van het omgevingsplan.
Ook hebben al veel gemeenten goede voorbeelden van handboeken voor het omgevingsplan. Deze handboeken gaan onder andere in op de structuur van het plan, de stappen in het proces en de informatie die een initiatiefnemer moet aanleveren. Via onderstaande link zijn deze handboeken te vinden.
Verder zijn er al steeds meer voorbeelden van omgevingsplannen te zien op het Omgevingsloket (Regels op de kaart), waarbij keuzes zijn gemaakt in systematiek. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld de gemeente Hardenberg (met geluidproductieplafonds), Meppel, Rijssen-Holten, Heumen.
Save the date: VNG Juridische 2-daagse: maandag 7 december en dinsdag 8 december
Op maandag 7 en dinsdag 8 december is het weer tijd voor de VNG Juridische 2-daagse. Twee interessante vakinhoudelijke congresdagen speciaal voor gemeentejuristen en gemeentelijke juridisch beleidsmedewerkers. Met deelsessies over de Algemene wet bestuursrecht, de Wet open overheid, begrotingssubsidies, schaarse vergunningen, contracteren, digitalisering van wetgeving en nog veel meer. Net als ieder jaar is de VJK ook weer aanwezig op de informatiemarkt. Onze bestuursleden geven graag meer informatie over de VJK en gaan graag met je in gesprek.
Eerste editie van de Oriëntatiedag Gemeentejurist groot succes! Doet jouw gemeente volgend jaar ook mee?
Op initiatief van de VNG-werkgroep Next Level Gemeentejuristen is voor de eerste keer een Oriëntatiedag Gemeentejurist georganiseerd. Deze dag was gericht op WO-rechtenstudenten en bedoeld om de studenten kennis te laten maken met het werken als jurist bij een gemeente. Het was een succes. Meer dan 100 rechtenstudenten meldden zich aan voor deze inspirerende dag, georganiseerd door de gemeenten Haarlem (samen met Zandvoort), Utrecht (samen met Houten, Baarn en Nieuwegein) en Delft (samen met Westland en Regio Haaglanden).
De studenten maakten kennis met de veelzijdige praktijk van het werken als gemeentejurist aan de hand van praktijkvoorbeelden, casussen en gesprekken met gemeentejuristen en bestuurders.
Zo kregen zij inzicht in de verschillende functies die een gemeentejurist kan uitoefenen en kregen zij een concreet beeld van de breedte en maatschappelijke relevantie van het juridische werk binnen gemeenten.
De reacties van de studenten waren enthousiast:
- “Leerzaam en waardevol voor starters.”
- “Je krijgt echt inzicht in hoe breed het werkveld is.”
- “Fijn om te kunnen netwerken.”
Collegebrief over Instellingsbestuit Atgoritme adviesraad
Op 9 juni 2026 heeft het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam de collegebrief over het Instellingsbesluit Algoritme adviesraad (kenmerk 26bb004282) uitgebracht. De raad adviseert het college van B&W gevraagd en ongevraagd over de inkoop, ontwikkeling en inzet van algoritmes en AI. Experts toetsen plannen vooraf om te waarborgen dat de Rotterdamse inzet van technologie altijd ethisch, transparant en maatschappelijk verantwoord is. Lees de volledige collegebrief hieronder.
Hoe onbehoorlijk procedeergedrag van overheden te voorkomen?
In het Nederlands Juristenblad (NJB 2026/1051) bespreekt hoogleraar en advocaat Tom Barkhuysen hoe overheden soms te ver gaan in procedures en burgers als te verslaan tegenstanders behandelen. Om onbehoorlijk procedeergedrag te voorkomen, pleit hij voor een gelijk speelveld en een streng toetsingskader
Verdediging Bregt Martens: ‘De staatsrechtelijke positie van de commissaris van de Koning’
Maandag 28 september om 16.30 uur verdedigt Bregt Martens, juridisch adviseur bij de VNG, zijn proefschrift over de staatsrechtelijke positie van de commissaris van de Koning.
In zijn proefschrift onderzoekt hij hoe de dubbele positie van de commissaris van de Koning als rijksorgaan en provinciaal orgaan past binnen het Nederlandse staatsbestel. Daarbij komen verschillende vragen aan bod. Kunnen deze functies naast elkaar bestaan, of ontstaan er spanningen wanneer zij elkaar raken? En als er spanning is, hoe problematisch is dat staatsrechtelijk gezien? Werkt de commissaris bij rijkstaken samen met de minister, of is sprake van ondergeschiktheid? En waarom is een bepaalde taak eigenlijk een rijkstaak of een provinciale taak? Door deze vragen systematisch te analyseren laat het proefschrift zien waar de huidige regeling helder is, waar zij knelt en welke gevolgen dat heeft voor onder meer de democratische legitimatie en de ministeriële verantwoordelijkheid. Op basis van deze bevindingen worden concrete voorstellen gedaan om de positie van de commissaris te verduidelijken en de institutionele inbedding van het ambt toekomstbestendig te maken. De verdediging is ook online te volgen via via deze link.
Uitnodiging: JDW-congres ‘Wie bezit de toekomst?’
Graag brengen wij het congres van JDW (Juristen voor een Duurzame Wereld) onder de aandacht. De bijeenkomst vindt plaats op vrijdag 25 september bij a.s.r. in Utrecht en heeft als thema: “Wie bezit de toekomst?”. Op deze dag komen 250 juristen samen om met elkaar van gedachten te wisselen over de samenhang tussen geopolitiek, duurzaamheid en de rol van de jurist op het gebied van ESG binnen overheid, bedrijfsleven en wetenschap. Deelname is exclusief voor juristen en is kosteloos.
Welkom aan nieuw VJK-lid: Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond
Lid worden?
We hebben weer een nieuw VJK-lid mogen verwelkomen. We heten de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond van harte welkom!
Bent u medewerker van een organisatie uit de decentrale overheid en bent u geïnteresseerd in een lidmaatschap? Aanmelden kan eenvoudig via info@vjk.nl. Voor maar € 300,- per organisatie per jaar. Alle juristen of andere geïnteresseerde medewerkers van de aangesloten organisaties kunnen zo profiteren van de activiteiten van de VJK. Zo kunnen zij allen deelnemen aan webinars, studiebijeenkomsten en andere activiteiten van de VJK.
Het VJK lidmaatschap draagt onder andere bij aan goed werkgeverschap en vergroten juridiwsche kwaliteit en bestuurskracht. Tevens is het een vliegwielfunctie voor de samenwerking tussen alle juristen binnen de eigen organisatie.
Interessante artikelen en publicaties
Bijeenkomsten:
- Donderdag 17 september: Webinar: Afwegingskader procederen in hoger beroep | VNG
- Vrijdag 16 oktober: VNG Kennisdag 2026
- Donderdag 12 november: VJK Najaajrsbijeenkomst en ALV
- Donderdag 26 november: VNG Uitvoeringscongres 2026
Volg ons op LinkedIn
Volgt u ons nog niet op LinkedIn? u ons nog niet op LinkedIn? Dan kunt u dit eenvoudig doen door te klikken op de onderstaande knop.