Nieuwsbrief maart
Lees hieronder extra nieuwsbrief van maart 2026Hieronder treft u onze laatste nieuwsbrief. Wilt u als eerste op de hoogte zijn van het laatste nieuws? Schrijf u dan onderaan deze pagina in voor onze nieuwsbrief.
Vereniging Juridische Kwaliteitszorg
Nr. 4 | Jaargang 2026 | Editie maart
Ook dit jaar belooft het weer een mooi VJK-jaar te worden. Op 26 maart wordt er een webinar georganiseerd rondom het onderwerp verbonden partijen. Hierbij wordt onder andere ingegaan op vragen zoals: hoe doe je dat nu in de praktijk als je als gemeenten samen wilt werken en daarbij voldoende recht wilt doen aan democratische legitimatie en overheidssturing? Ook staat op 18 juni ons congres gepland met de titel ‘Zoek de ruimte in het recht: vakkennis en wijsheid’, waarvoor binnenkort een save the date volgt. Ook wordt in deze nieuwsbrief aandacht besteed aan informatie over belangrijke jurisprudentie, diverse onderzoeken en artikelen. Lees dus snel verder.
Uitnodiging webinar 26 maart: Verbonden partijen – ben jij in verbinding?
Op vele beleidsterreinen wordt steeds vaker regionaal samengewerkt. Dat zien we in allerlei vormen. Soms tussen overheden onderling en soms wordt ook met privaatrechtelijke organisaties een samenwerkingsvorm opgezet. Gemeenteraadsleden voelen daarbij afstand en ook voor colleges van B&W is het een vraagstuk om goed in verbinding te blijven.
Veel gemeenten vinden het verstandig om bij het uitvoeren van hun taken samen te werken met andere gemeenten omdat ze vinden dat daaraan voordelen zijn verbonden, bijvoorbeeld het behalen van kwaliteitsverbetering, het realiseren van schaalvoordelen, het kunnen aanbieden van complexe voorzieningen voor weinig gebruikers, het besparen van kosten en het delen van expertise.
Samenwerking betekent dat je een deel van je zeggenschap opgeeft voor een gezamenlijk doel dat via samenwerking wordt bereikt. Dit kan spanning opleveren met de wens van gemeentebesturen om grip te houden op wat er op afstand gebeurt.
Ons democratisch bestel eist dat gemeenteraden actief bij samenwerkingsverbanden zijn betrokken. Zij zorgen immers voor de democratische legitimiteit van het werk van een samenwerkingsverband.
Vanuit het perspectief van juridische control of juridische kwaliteitszorg roept dat vragen op hoe je dat praktisch in je gemeente organiseert. Hoe ga je om met “dubbele petten”-problematiek? Hoe bereidt je je wethouder tijdig voor op de besluitvorming in de verbonden partij? Hoe vul je je rol als accounthouder in. Hoe weet je wat er exact speelt binnen een verbonden partij? Hoe krijg je de informatiestroom zodanig dat het gemeentebestuur zich tijdig geïnformeerd voelt.
Als Vereniging Juridische Kwaliteitszorg organiseren we hier een webinar over. Maarten Hageman neemt ons mee in deze vraagstukken rond samenwerking en gaat graag met jullie in gesprek. Hij is auteur van het boek Samenwerken met de Wet gemeenschappelijke regelingen, dat gaat over de praktische toepassing van de Wgr. Want hoe doe je dat nu in de praktijk als je als gemeenten samen wilt werken en daarbij voldoende recht wilt doen aan democratische legitimatie en overheidssturing? Ook zal een accounthouder vanuit de praktijk inzicht geven in hoe de rol van accounthouder bij een gemeente kan worden ingevuld. Aanmelden kan nog tot maandag 23 maart via onderstaande link
Vergroot de juridische kracht van uw gemeente met de Beroepsopleiding Gemeentejuristen
Kunnen uw juristen slagvaardig adviseren in het bestuurlijke en maatschappelijke krachtenveld? Overzien zij wat actuele ontwikkelingen betekenen voor uw gemeente? En zijn zij goed toegerust om de dilemma’s te hanteren die zich in de wetgeving voordoen bij open normen?
Van gemeentejuristen wordt veel gevraagd. De verwachtingen blijven toenemen. Regelgeving en vraagstukken worden complexer, terwijl de samenleving steeds nadrukkelijker een beroep doet op de overheid. Dat vraagt om scherpte, overzicht en bestuurlijke sensitiviteit.
Met de Beroepsopleiding Gemeentejuristen biedt u een unieke kans aan uw medewerkers of uzelf voor verdere professionalisering. De Stichting Beroepsopleiding Gemeentejuristen gaat in september 2026 weer van start met haar waardevaste Beroepsopleiding Gemeentejuristen.
De opleiding omvat 25 dagdelen (13 dagen) in een periode van 9 maanden. Juristen kunnen zich ook inschrijven voor een BGJ-module bestaande uit 5 tot 8 bijeenkomsten van de opleiding.
De beroepsopleiding kent een kleinschalige opzet. Schrijf nu in om zeker te zijn van deelname. Wij hopen van harte u of uw medewerkers te mogen verwelkomen bij onze opleiding.
PS De SBG biedt sinds vorig jaar ook een Post-hbo-opleiding Gemeentejuristen aan. Deze korte opleiding helpt de hbo-jurist op weg binnen de gemeente en geeft een stevige basis in het bestuursrecht. Na succesvolle afronding mag de deelnemer doorstromen naar de postacademische Beroepsopleiding Gemeentejuristen.
Voor meer informatie en inschrijving: www.gemeentejurist.nl
Omgevingsrecht
Inmiddels is de Omgevingswet alweer meer dan twee jaar in werking. Dit betekent ook dat overgangsrecht voor bepaalde situaties eindigt. Per 1 januari 2026 geldt dit voor twee situaties. In een enkel geval komt het voor, dat een activiteit vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet niet vergunningplichtig was en daarna wel. Hiervoor geldt een omgevingsvergunning van rechtswege voor een termijn van 2 jaar. Voor zo’n situatie kan een bedrijf in overtreding zijn indien geen nieuwe vergunning is verleend.
Verder geldt dat sommige regels, uit bijvoorbeeld het activiteitenbesluit milieubeheer of het besluit lozen buiten inrichtingen, alleen gelden onder bepaalde voorwaarden. Komen deze bepalingen zonder de uitzonderingen of voorwaarden terug in het Besluit activiteiten leefomgeving, dan hoeft degene die de activiteit verricht tot 2 jaar na de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet aan de nieuwe bepaling te voldoen. Hij kan die tijd gebruiken om een maatwerkvoorschrift aan te vragen. Ook voor deze situatie geldt dat een bedrijf, omdat de twee jaar zijn verstreken, in overtreding kan zijn indien geen maatwerkvoorschriften zijn verleend.
De jurisprudentiestroom neemt flink toe. Rondom de omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) staat de teller inmiddels rond de negentig. Ook over de wijzigingsbesluiten voor het omgevingsplan is een toename te zien. De uitleg over specifieke onderwerpen, zoals participatie rondom de omgevingsvergunningen en binnenplanse omgevingsplanactiviteiten in de bruidsschat wordt steeds duidelijker.
Hieronder een aantal verwijzingen naar uitspraken die interessant zijn:
Fraude door gemeenteambtenaar eenvoudig te voorkomen
“In april 2022 verzoekt JM, juridisch medewerker bij een gemeente, de notaris om een akte van levering op te stellen van een perceel grond van 499 vierkante meter voor 35.000 euro aan koopster. Koopster, met dezelfde achternaam als de medewerker, wil daar volgens het conceptkoopcontract een sociale ontmoetingsplek creëren. Enkele maanden later wordt de verkoopprijs verlaagd tot 15.000 euro. De medewerker stuurt een door de manager getekende volmacht en kleurenkopie van het paspoort mee. Ook een later opnieuw toegestuurde volmacht wordt door de manager ondertekend. In april 2023 treedt de medewerker uit dienst. Begin februari 2024 doet de gemeente aangifte van valsheid in geschrifte en oplichting door JM. Ook volgt een klacht over de notaris.”
Lees het volledige artikel van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) hieronder.
VNG pleit voor minder inkoopregels gemeenten
Lokale inkoop moet niet onnodig worden gehinderd door Europese verplichtingen, zeker niet wanneer er geen grensoverschrijdende impact is. Daarom pleit de VNG deze week in Brussel voor minder aanbestedingsregels voor gemeenten.
Notitie inlichtingenplicht burgemeester d.d.29 oktober 2025 betreffende burgemeester van Amsterdam, opgesteld door AKD
Gerrit van der Veen (AKD) stelde onderstaande notitie op over de informatieplicht van de burgemeester van artikel 180 Gemeentewet. De volledige notitie is hieronder te lezen.
Bericht vanuit VNG werkgroep Next Level Gemeentejuristen
Oriëntatiedag Gemeentejurist
Op initiatief van de VNG-werkgroep Next Level Gemeentejuristen vindt op 22 april a.s. de eerste Oriëntatiedag Gemeentejurist plaats.
Die dag kunnen rechtenstudenten een uniek kijkje achter de schermen nemen bij diverse gemeenten in Nederland. Deze dag is bestemd voor 2e en 3e-jaars bachelorstudenten en masterstudenten Recht.
De bedoeling van deze dag is dat rechtenstudenten meer inzicht krijgen in het juridisch werk bij gemeenten en de veelzijdigheid ervan.
De Oriëntatiedag Gemeentejurist vindt plaats bij de gemeenten Utrecht (in samenwerking met Baarn, Houten en Nieuwegein), Haarlem (in samenwerking met Zandvoort) en Delft (in samenwerking met Westland en regio Haaglanden). Op deze dag kunnen studenten al hun vragen stellen, een kijkje nemen op de werkvloer, met gemeentejuristen praten over hun dagelijkse werk en ontdekken hoe uitdagend en maatschappelijk relevant dit vak is.
Het delen van dit initiatief met rechtenstudenten en contacten binnen de universiteiten wordt zeer op prijs gesteld.
Interessante artikelen en publicaties
- Overheidsaansprakelijkheid: verbod lachgas uitspraak rechtbank Den Haag d.d.21 januari 2026
- Relevant arrest d.d.15 januari 2026 van Hof van Justitie betreffende vraagstuk Inbesteding en overgangsrecht: gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk
- Week van grip op informatie (VNG)
Bijeenkomsten:
- Klimaattafel voor Overheidsjuristen – donderdag 12 maart
- VJK-webinar donderdag 26 maart: Verbonden partijen. Ben je in verbinding?
- Save the date: VJK Voorjaarscongres donderdag 18 juni
Interessante artikelen en publicaties
Volgt u ons nog niet op LinkedIn? Dan kunt u dit eenvoudig doen door te klikken op de onderstaande button.
Volg ons op LinkedIn
Lid worden?
Bent u medewerker van een organisatie uit de decentrale overheid en bent u geïnteresseerd in een lidmaatschap? Aanmelden kan eenvoudig via info@vjk.nl. Voor maar € 300,- per organisatie per jaar. Alle juristen of andere geïnteresseerde medewerkers van de aangesloten organisaties kunnen zo profiteren van de activiteiten van de VJK. Zo kunnen zij allen deelnemen aan webinars, studiebijeenkomsten en andere activiteiten van de VJK.
Het VJK lidmaatschap draagt onder andere bij aan goed werkgeverschap en vergroten juridische kwaliteit en bestuurskracht. Tevens is het een vliegwielfunctie voor de samenwerking tussen alle juristen binnen de eigen organisatie.